صدای تقه از زیر ماشین یکی از آن صداهایی است که راننده را سریع به فکر میاندازد که آیا مشکل جدی است یا فقط یک ایراد کوچک است. این صدا که گاهی ضربهای و گاهی ریتمیک شنیده میشود، در بیشتر موارد از قطعات تعلیق یا انتقال نیرو ناشی میشود، اما شدت و محل آن تعیین میکند که چقدر باید فوری اقدام کرد. اگر این صدا همراه با لرزش، کشیدن به یک سمت یا احساس عدم کنترل باشد، رانندگی را ادامه ندهید و خودرو را به تعمیرگاه ببرید. اما اگر فقط در نقاط خاصی از جاده شنیده میشود و هیچ نشانه دیگری ندارد، اغلب میتوان با سرعت کم تا تعمیرگاه ادامه داد. در ادامه، بر اساس بررسیهای فنی و موارد واقعی، به تحلیل موقعیتهای مختلف این صدا میپردازیم تا بدانید چه زمانی واقعاً خطرناک است و چه زمانی میتوان با احتیاط رانندگی کرد.
با شنیدن صدای تقه زیر ماشین رانندگی کنیم یا نه؟
پاسخ قطعی وجود ندارد؛ اما یک معیار مهم هست: اگر صدا تکرارشونده و همراه با ضربه در بدنه یا لرزش در فرمان باشد، ادامه رانندگی میتواند آسیب را بیشتر کند.
اگر صدای تق زیر ماشین فقط روی دستاندازها شنیده شود، احتمالاً مربوط به بوشها یا سیبکهای جلوبندی است و خطر فوری ندارد؛ اما اگر هنگام تعویض دنده، گاز دادن یا شروع حرکت تقه ایجاد شود، موضوع جدیتر است و میتواند به گیربکس یا پلوس مربوط باشد.
در چنین شرایطی رانندگی با دور موتور بالا یا شتابگیری ناگهانی توصیه نمیشود تا قطعه معیوب فشار بیشتری تحمل نکند.
علت تقه زدن خودرو هنگام حرکت
وقتی خودرو در حال حرکت عادی است و ناگهان صدای ضربهای از زیر شنیده میشود، معمولاً یکی از این سه بخش درگیر است:
-
سیستم تعلیق و جلوبندی
-
پلوسها و اتصالات انتقال قدرت
-
دستهموتور یا دستهگیربکس
در خودروهای دیفرانسیل جلو، خرابی سهشاخ پلوس بسیار شایع است. در این حالت هنگام شروع حرکت یا تغییر ناگهانی گشتاور، صدای تقه از زیر ماشین شنیده میشود. اگر این صدا همراه با لرزش در کف خودرو باشد، احتمال خرابی دستهموتور هم مطرح میشود.
صدای تقه در گیربکس اتوماتیک
صدای تقه در گیربکس اتوماتیک معمولاً موقع تغییر دنده یا در لحظهای که خودرو از حالت سکون به حرکت درمیآید شنیده میشود. این صدا اغلب ضربهای و کوتاه است و احساس میشود انگار چیزی در گیربکس گیر کرده.
دلایل اصلی صدای تقه در گیربکس اتوماتیک
- روغن گیربکس کم یا کهنه شده و روانکاری کافی انجام نمیدهد.
- فیلتر روغن گیربکس کثیف است و جریان روغن را مختل میکند.
- سلنوئیدهای کنترل دنده فرسوده یا معیوب هستند.
- تورک کانورتر آسیب دیده و ضربه را به گیربکس منتقل میکند.
بررسی و رفع مشکل
اولین اقدام چک سطح روغن گیربکس است. اگر کم باشد، پر کردن آن اغلب صدا را کاهش میدهد. اگر روغن کثیف باشد، تعویض کامل روغن و فیلتر لازم است. در موارد پیشرفتهتر، سلنوئیدها یا تورک کانورتر نیاز به تعویض دارند.

چرا هنگام گاز دادن صدای تقه از زیر ماشین شنیده میشود؟
وقتی راننده گاز میدهد، موتور گشتاور تولید میکند و این نیرو از طریق گیربکس و پلوس به چرخها منتقل میشود. اگر در مسیر انتقال نیرو خلاصی یا لقی وجود داشته باشد، همان لحظه صدای ضربه ایجاد میشود.
این حالت معمولاً به موارد زیر مربوط است:
-
لقی در چهارشاخ یا سهشاخ پلوس
-
خرابی بوشهای طبق
-
شل شدن پیچهای رام زیر موتور
-
فرسودگی دستهموتور
در چنین شرایطی صدای زیر خودرو بیشتر در شروع حرکت یا شتابگیری ناگهانی شنیده میشود.
شنیدن صدای تقه از زیر ماشین موقع استارت زدن
اگر صدای تقه هنگام استارت زدن شنیده شود، دو احتمال بیشتر مطرح است:
-
خرابی یا شل بودن دستهموتور
-
درگیری شدید موتور هنگام روشن شدن
در این حالت موتور هنگام روشن شدن تکان میخورد و اگر مهار مناسبی نداشته باشد، ضربه به شاسی وارد میکند. این صدا معمولاً کوتاه است اما تکرار آن نشان میدهد یکی از پایههای نگهدارنده موتور توان جذب لرزش را از دست داده است.
شنیده شدن صدای تقه از زیر ماشین در کابین
گاهی راننده احساس میکند صدا از داخل کابین میآید، در حالی که منشأ آن در زیر خودرو است. انتقال صدا از طریق کف اتاق یا ستونها انجام میشود.
خرابی بوشهای اکسل عقب، لق شدن اگزوز یا شکستگی پایه اگزوز میتواند چنین حالتی ایجاد کند. در این مواقع، صدای زیر خودرو به شکل ضربهای خفه در کف اتاق شنیده میشود، مخصوصاً هنگام عبور از ناهمواریها.
علت صدای تقه از زیر ماشین هنگام حرکت و چرخاندن فرمان
اگر صدا همزمان با چرخاندن فرمان ایجاد شود، تمرکز باید روی سیستم فرمان و پلوس باشد. خرابی سرپلوس بیرونی معمولاً در پیچیدن با صدای تقه متوالی خودش را نشان میدهد.
همچنین خرابی سیبک فرمان یا میل تعادل میتواند صدایی هنگام چرخش فرمان و حرکت آهسته ایجاد کند. در این حالت، بیتوجهی میتواند به کاهش کنترل خودرو منجر شود.
جدول موقعیتهای صدای تقه از زیر ماشین و اقدام پیشنهادی
| موقعیت صدا | علت احتمالی اصلی | خطر فوری | اقدام پیشنهادی | زمان تقریبی تعمیر |
|---|---|---|---|---|
| دستاندازها | کمکفنر / بوش طبق | متوسط | تعویض کمک یا بوش | ۳-۵ ساعت |
| ترمز | دیسک تابدار / لنت | بالا | تراش یا تعویض دیسک | ۲-۴ ساعت |
| گاز دادن | انژکتور / زنجیر تایم | متوسط | تمیزکاری انژکتور یا تنظیم تایم | ۲-۴ ساعت |
| استارت زدن | پایه موتور / فلایویل | پایین | تعویض پایه یا بررسی فلایویل | ۲-۳ ساعت |
| در کابین | سینی موتور / اگزوز | پایین | سفت کردن سینی یا اگزوز | ۱-۲ ساعت |
| حرکت و چرخاندن فرمان | سیبک فرمان / جعبه | بالا | تعویض سیبک یا تنظیم جعبه | ۳-۵ ساعت |
| گیربکس اتومات | روغن گیربکس / سلنوئید | متوسط | تعویض روغن یا سلنوئید | ۴-۶ ساعت |
نکات پیشگیری از صدای تقه زیر ماشین
- تعلیق و گیربکس را بهموقع سرویس کنید.
- از جادههای خیلی ناهموار با سرعت مناسب عبور کنید.
- روغنها و فیلترها را طبق برنامه تعویض کنید.
جمعبندی تخصصی از دید رنوپایتخت
صدای تقه از زیر ماشین همیشه یک هشدار است، اما میزان خطر آن به محل و زمان بروز صدا بستگی دارد. تقه هنگام گاز دادن یا تعویض دنده اهمیت بیشتری دارد و باید سریعتر بررسی شود. صداهای مربوط به جلوبندی معمولاً تدریجی پیشرفت میکنند، اما تقههای گیربکس یا پلوس میتوانند ناگهانی شدید شوند.
در مجموعه تعمیرگاه رنوپایتخت ابتدا تست جلوبندی روی خودرو، سپس بررسی لقی پلوس و در نهایت تست گیربکس انجام میشود تا منبع دقیق صدا از ماشین مشخص شود. این رویکرد مرحلهای باعث میشود قطعات سالم بیدلیل تعویض نشوند و هزینه اضافی به مالک تحمیل نشود.
اگر صدای تق زیر ماشین جدیداً ایجاد شده و شدت آن در حال افزایش است، بررسی زودهنگام میتواند از خرابیهای سنگینتر جلوگیری کند.