کف کردن آب رادیاتور یکی از نشانههای مهم و هشداردهنده در سیستم خنککننده خودرو است که نباید نادیده گرفته شود. این مشکل میتواند از یک ایراد ساده مانند استفاده از ضدیخ نامناسب شروع شود و تا خرابیهای جدی مثل سوختن واشر سرسیلندر ادامه پیدا کند. شناخت دقیق علت کف کردن آب رادیاتور، به راننده کمک میکند قبل از ایجاد آسیبهای پرهزینه، مشکل را بهموقع برطرف کند.
کف کردن آب رادیاتور خودرو چیست و چرا خطرناک است؟
کف کردن آب رادیاتور زمانی رخ میدهد که مایع خنککننده (ضدیخ یا آب) در منبع انبساط یا رادیاتور کف آلود شود. این کف به دلیل ورود گاز، روغن یا هوا به سیستم ایجاد میشود و گردش مایع را مختل میکند، که منجر به گرم شدن بیش از حد موتور و جوش آوردن میگردد. در خودروهای ایرانی مانند پژو ۴۰۵، سمند یا رنو مگان، این مشکل به دلیل کیفیت پایین ضدیخ یا جوش آوردن مکرر شایع است.
ورود هوا به سیستم خنککننده
یکی از رایجترین دلایل کف کردن آب رادیاتور خودرو، هوا گرفتن سیستم است. این مشکل معمولاً بعد از تعویض آب رادیاتور ماشین، تعویض ضدیخ یا تعمیرات مرتبط با سیستم خنککننده رخ میدهد. وجود هوا باعث ایجاد حباب و کف میشود و گردش طبیعی آب را مختل میکند.
استفاده از ضدیخ یا مایع خنککننده نامناسب
ضدیخهای بیکیفیت یا ترکیب نادرست آب و ضدیخ، یکی از دلایل شایع کف کردن آب رادیاتور خودرو هستند. برخی ضدیخهای غیراستاندارد در دمای بالا واکنش شیمیایی ایجاد میکنند و باعث کف کردن مایع خنککننده میشوند. همچنین ترکیب چند نوع ضدیخ مختلف میتواند این مشکل را تشدید کند. باید قبل از استفاده از ضدیخ ابتدا باید با انواع ضدیخ و خواص ضدیخ برای خودرو آشنا شوید تا با مشکل در خودروی خود مواجه نشوید.

خرابی واشر سرسیلندر
یکی از جدیترین و پرهزینهترین دلایل کف کردن آب رادیاتور، خرابی یا سوختن واشر سرسیلندر است. در این حالت، گازهای حاصل از احتراق وارد مسیر آب میشوند و باعث ایجاد کف، حباب مداوم و حتی بالا زدن آب رادیاتور میگردند. این مشکل معمولاً با علائم دیگری مانند جوش آوردن خودرو، کم شدن آب رادیاتور و تغییر رنگ روغن موتور همراه است.
نشتی داخلی در سرسیلندر یا بلوک موتور
در برخی موارد، ترکهای بسیار ریز در سرسیلندر یا بلوک موتور باعث ورود گاز یا روغن به سیستم خنککننده میشوند. این نشتیها بهمرور زمان باعث کف کردن آب رادیاتور، افت راندمان خنککاری و افزایش دمای موتور میشوند. تشخیص این مورد معمولاً نیاز به تست تخصصی دارد.
ترکیب روغن موتور با آب رادیاتور
اگر روغن موتور وارد سیستم خنککننده شود، آب رادیاتور حالت کفآلود، چرب و شیریرنگ پیدا میکند. این مشکل میتواند ناشی از خرابی واشر سرسیلندر یا ترک در مسیرهای داخلی موتور باشد. در این شرایط، ادامه رانندگی میتواند آسیب جدی به موتور وارد کند.
خرابی درپوش رادیاتور یا منبع انبساط
درپوش رادیاتور نقش مهمی در تنظیم فشار سیستم خنککننده دارد. اگر این قطعه بهدرستی عمل نکند، فشار بیش از حد یا ورود هوا به سیستم باعث کف کردن آب رادیاتور میشود. این ایراد ساده اما بسیار مهم است و معمولاً با تعویض درپوش برطرف میشود.
بالا بودن بیش از حد دمای موتور
گرمای بیش از اندازه موتور باعث جوش آمدن آب و ایجاد حباب و کف در رادیاتور ماشین میشود. این حالت ممکن است به دلیل خرابی ترموستات، فن رادیاتور، واترپمپ یا گرفتگی مسیرهای خنککننده ایجاد شود. اگر دمای موتور بهطور مداوم بالا باشد، کف کردن آب رادیاتور کاملاً طبیعی اما خطرناک است.
آیا کف کردن آب رادیاتور خطرناک است؟
بله، در اغلب موارد این مشکل نشاندهنده یک ایراد جدی یا در حال پیشرفت است. نادیده گرفتن آن میتواند منجر به موارد زیر میشود:
-
سوختن واشر سرسیلندر
-
تاب برداشتن سرسیلندر
-
کاهش عمر موتور
-
افزایش هزینه تعمیرات
جدول خلاصه علل کف کردن آب رادیاتور خودرو
| علت اصلی | درصد شیوع | علائم کلیدی | سطح تعمیر (ارزان/متوسط/گران) | زمان تقریبی تعمیر |
|---|---|---|---|---|
| سوختن واشر سرسیلندر | ۶۰-۷۰% | روغن شیری، دود سفید، حباب مداوم | گران | ۲-۵ روز |
| ترک سرسیلندر یا بلوک | ۱۰-۱۵% | کاهش قدرت، مخلوط شدید روغن/مایع | گران | ۵-۱۰ روز |
| خرابی اویل کولر | ۱۰% | کف قهوهای، افزایش روغن | متوسط تا گران | ۳-۵ روز |
| ضدیخ نامرغوب یا هواگیری | ۱۰-۱۵% | کف موقتی، تغییر رنگ | ارزان | ۱-۲ ساعت |
| مشکلات پمپ آب یا رسوب رادیاتور | ۵% | جوش آوردن، گردش ضعیف | متوسط | ۲-۴ ساعت |
راهکارهای رفع کف کردن آب رادیاتور خودرو
برای برطرف کردن این مشکل، ابتدا باید علت اصلی مشخص شود. هواگیری اصولی سیستم، استفاده از ضدیخ استاندارد، بررسی درپوش رادیاتور و تست سلامت واشر سرسیلندر از مهمترین اقدامات هستند. در موارد تخصصیتر، مراجعه به تعمیرگاه و انجام تست CO₂ یا تست فشار سیستم ضروری است.
جمعبندی
کف کردن آب رادیاتور خودرو یک هشدار جدی از سمت سیستم خنککننده است که میتواند دلایل ساده یا بسیار پیچیده داشته باشد. تشخیص بهموقع، استفاده از قطعات و مایعات استاندارد و مراجعه به تعمیرگاه تخصصی، بهترین راه برای جلوگیری از آسیبهای پرهزینه به موتور است. اگر این نشانه را مشاهده کردید، هرگز آن را ساده تلقی نکنید.