صدا دادن فرمان هنگام دور زدن یکی از رایجترین مشکلاتی است که بسیاری از رانندگان در مقطعی با آن مواجه میشوند. این صدا ممکن است به شکل تقتق، قیژ قیژ، ناله یا حتی لرزش همراه با صدا ظاهر شود؛ گاهی فقط در دور زدن کامل فرمان شنیده میشود و گاهی حتی در چرخشهای جزئی هم خودش را نشان میدهد. نکته مهم اینجاست که این صداها معمولاً تصادفی یا بیاهمیت نیستند و اغلب خبر از وجود یک ایراد فنی در سیستم فرمان یا اجزای وابسته به آن میدهند.
در این مقاله، بهصورت دقیق بررسی میکنیم که چرا فرمان خودرو هنگام دور زدن صدا میدهد، هر نوع صدا چه معنایی دارد، تفاوت خرابی در فرمان هیدرولیک و برقی چیست و در نهایت، چه زمانی باید برای تعمیر فرمان اقدام کرد تا از آسیبهای جدیتر جلوگیری شود.
سیستم فرمان خودرو چگونه کار میکند و چرا صدا تولید میشود؟
سیستم فرمان خودرو مجموعهای از قطعات مکانیکی، هیدرولیکی یا الکتریکی است که وظیفه انتقال حرکت دست راننده به چرخها را بر عهده دارد. این سیستم باید نرم، دقیق و بدون صدای اضافی عمل کند. وقتی یکی از اجزا دچار سایش، لقی، کمبود روانکاری یا خرابی شود، اولین نشانه معمولاً صدا دادن فرمان موقع چرخش است.
صدا معمولاً زمانی ایجاد میشود که فشار بیشتری به سیستم وارد میشود؛ یعنی هنگام دور زدن کامل، پارک دوبل، حرکت در سرعت پایین یا عبور از پیچهای تند. به همین دلیل بسیاری از رانندگان این مشکل را دقیقاً در همین شرایط متوجه میشوند.
چرا فرمان خودرو هنگام دور زدن صدا میدهد؟
دلایل صدا دادن فرمان هنگام دور زدن متعدد است و بسته به نوع سیستم فرمان (هیدرولیک یا برقی) و شرایط خودرو متفاوت خواهد بود.
فرسودگی قطعات سیستم فرمان
با گذشت زمان، قطعاتی مثل سیبکها، بوشها، میل فرمان و دندههای داخلی دچار سایش میشوند. این فرسودگی باعث ایجاد لقی و اصطکاک غیرعادی شده و هنگام چرخاندن فرمان، صدای تقتق یا ضربه شنیده میشود. این مورد بهویژه در خودروهایی که بیشتر در مسیرهای ناهموار تردد میکنند شایعتر است.
کمبود یا آلودگی روغن هیدرولیک
در خودروهای دارای فرمان هیدرولیک، کم بودن سطح روغن یا استفاده از روغن نامناسب یکی از اصلیترین دلایل صدای فرمان هنگام چرخاندن است. این حالت معمولاً با صدای قیژ قیژ پمپ هیدرولیک همراه میشود و در دور زدن کامل فرمان شدت بیشتری پیدا میکند.
خرابی پمپ هیدرولیک
پمپ هیدرولیک وظیفه تأمین فشار لازم برای نرم شدن فرمان را دارد. خرابی یا ضعیف شدن این پمپ باعث میشود فرمان هنگام چرخش صدا بدهد و حتی سفت شود. این مشکل اگر بهموقع برطرف نشود، میتواند به آسیب دیدن جعبه فرمان منجر شود.
صدای تقتق فرمان هنگام دور زدن نشانه چیست؟
صدای تقتق فرمان در حالت دور زدن معمولاً به مشکلات مکانیکی مربوط میشود. این صدا اغلب در شرایط زیر شنیده میشود:
-
دور زدن در سرعت پایین
-
عبور از دستانداز همراه با چرخاندن فرمان
-
تغییر جهت سریع فرمان
در بیشتر موارد، منشأ این صدا سیبکها، مفصلها یا بوشهای فرسوده است. البته در برخی خودروها، لقی داخلی جعبه فرمان نیز میتواند عامل اصلی باشد. اگر صدای تقتق با لرزش فرمان همراه شود، موضوع جدیتر است و بررسی فوری توصیه میشود.
صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان از کجاست؟
صدای قیژ یا جیغمانند معمولاً به دلیل اصطکاک بالا ایجاد میشود. شایعترین علتها عبارتاند از:
-
کمبود روغن هیدرولیک
-
خشک شدن قطعات متحرک
-
خرابی تسمه پمپ هیدرولیک
در این حالت، فرمان ممکن است هنوز نرم باشد، اما صدا نشان میدهد که سیستم تحت فشار غیرعادی کار میکند. بیتوجهی به این صدا میتواند به خرابی کامل پمپ منجر شود.
صدای ناله هنگام چرخاندن فرمان؛ هشدار جدی سیستم هیدرولیک
صدای ناله معمولاً عمیقتر و ممتدتر از صدای قیژ است و اغلب هنگام نگه داشتن فرمان در انتهای چرخش شنیده میشود. این صدا بهطور مستقیم با فشار بیش از حد روی پمپ هیدرولیک مرتبط است و یکی از نشانههای واضح کمبود روغن یا خرابی پمپ به شمار میرود.
لرزش فرمان در حالت چرخاندن همراه با صدا
اگر هنگام چرخاندن فرمان، علاوه بر صدا، لرزش هم احساس میکنید، احتمال وجود مشکل در چند بخش بهطور همزمان وجود دارد. این حالت میتواند ناشی از: خرابی جعبه فرمان، مشکل در سیستم تعلیق جلو و بالانس نبودن چرخها باشد. لرزش همراه با صدا معمولاً نشانه پیشرفت خرابی است و نباید نادیده گرفته شود.
اگر لرزش فرمان همراه با صدا حتی زمانی که خودرو درجا است یا از دستانداز عبور میکند ادامهدار باشد، احتمال وجود ایراد در جعبه فرمان یا سیستم تعلیق وجود دارد که در مقاله صدای تق تق فرمان در حالت درجا بهصورت کامل بررسی شده است.
صدای فرمان برقی و تفاوت آن با فرمان هیدرولیک
در خودروهای دارای فرمان برقی، صدا دادن معمولاً منشأ الکترونیکی یا ترکیبی از مشکل مکانیکی و برقی دارد. صدای تقتق فرمان برقی ممکن است به دلیل خرابی موتور فرمان، سنسور گشتاور یا یونیت کنترل ایجاد شود.
برخلاف فرمان هیدرولیک، در این سیستم خبری از روغن نیست؛ بنابراین هرگونه صدا باید با دستگاه دیاگ و بررسی تخصصی تحلیل شود. تعمیر خودسرانه فرمان برقی میتواند مشکل را تشدید کند.
آیا رانندگی با فرمان صدا دار خطرناک است؟
در بسیاری از موارد، بله. صدا دادن فرمان هنگام دور زدن اغلب اولین نشانه یک خرابی است. اگر این علامت نادیده گرفته شود، ممکن است به:
-
سفت شدن فرمان
-
کاهش دقت در هدایت خودرو
-
افزایش مصرف قطعات جانبی
-
و حتی از دست رفتن کنترل خودرو
منجر شود. به همین دلیل، بررسی بهموقع اهمیت بالایی دارد.
چه زمانی باید برای تعمیر فرمان اقدام کرد؟
اگر هر یک از شرایط زیر را تجربه میکنید، مراجعه به تعمیرگاه متخصص ضروری است:
-
تکرار صدا در هر بار دور زدن
-
تشدید صدا در مدت کوتاه
-
سفت شدن یا گیر کردن فرمان
-
مشاهده نشتی روغن زیر خودرو
در این شرایط، بررسی تخصصی میتواند از هزینههای سنگین آینده جلوگیری کند.
تعمیر تخصصی فرمان خودرو در رنوپایتخت
سیستم فرمان، بهویژه در خودروهای رنو، حساس و پیچیده است و تعمیر آن نیاز به تجربه، ابزار تخصصی و قطعات استاندارد دارد. تعمیرگاه رنوپایتخت با تمرکز ویژه بر خودروهای رنو، خدمات تخصصی عیبیابی و تعمیر فرمان هیدرولیک و برقی را ارائه میدهد.
جمعبندی
صدا دادن فرمان هنگام دور زدن را نباید یک مشکل ساده یا گذرا تصور کرد. هر نوع صدا، از تقتق گرفته تا قیژ یا ناله، پیامی مشخص از وضعیت سیستم فرمان خودرو دارد. تشخیص بهموقع و مراجعه به تعمیرکار متخصص، هم ایمنی رانندگی را حفظ میکند و هم از تحمیل هزینههای سنگین جلوگیری خواهد کرد.